Một vụ buôn lậu động vật hoang dã quy mô lớn vừa bị lực lượng Hải quan phát hiện tại cảng Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Ba container hàng từ châu Phi được khai báo là gỗ xẻ đã được kiểm tra kỹ lưỡng, nhưng bên trong chứa hơn 1,2 tấn ngà voi cùng với các phần xương của động vật hoang dã khác. Vụ việc này một lần nữa làm nổi bật tình hình buôn lậu động vật hoang dã vẫn diễn biến phức tạp tại các cảng biển Việt Nam.
Phát hiện bất ngờ tại cảng Quy Nhơn
Các nhân viên Hải quan Quy Nhơn đã thực hiện công tác kiểm tra hàng hóa nhập khẩu theo quy trình thông thường. Khi mở kiểm tra ba container từ châu Phi, thay vì tìm thấy gỗ xẻ như những gì được khai báo, lực lượng chức năng đã phát hiện một số lượng lớn ngà voi xếp chồng lên nhau bên trong các thùng hàng. Bên cạnh ngà voi, các nhân viên hải quan còn phát hiện nhiều phần xương động vật khác mà được cho là xuất xứ từ các loài động vật hoang dã bị bảo vệ.
Hơn 1,2 tấn ngà voi không phải là một con số nhỏ. Để có được khối lượng này, cần phải giết chết một lượng không nhỏ các con voi. Sự tồn tại của ngà voi là dấu hiệu của những con vật quý hiếm đã bị mất đi, điều này gây ra hậu quả nặng nề cho đa dạng sinh học của châu Phi cũng như toàn cầu.
Chiêu thức che giấu hàng cấm
Việc sử dụng khai báo hàng hóa giả mạo—trong trường hợp này là khai báo gỗ xẻ thay vì động vật hoang dã—là một phương thức thường gặp mà những kẻ buôn lậu sử dụng để lách qua kiểm soát của các cơ quan chức năng. Tuy nhiên, với công tác kiểm tra chặt chẽ và kỹ năng của các nhân viên Hải quan Quy Nhơn, hành vi này đã không thể che dấu được.
Những container được gửi từ châu Phi, nơi là kho tài nguyên động vật hoang dã phong phú nhưng cũng là điểm đến của những hoạt động buôn lậu tương đối phổ biến, đã phải qua nhiều địa điểm trung gian trước khi tới Việt Nam. Việc giấu ngà voi dưới lớp gỗ xẻ cho thấy mức độ chuẩn bị và tính toán của những người tổ chức buôn lậu. Họ rõ ràng là những kẻ có kinh nghiệm và có kế hoạch để vượt qua các rào cản pháp lý.
Thị trường ngà voi và hậu quả toàn cầu
Ngà voi vẫn là một trong những mặt hàng buôn lậu giá trị cao nhất trên thế giới. Mặc dù có các hiệp ước quốc tế như CITES (Công ước quốc tế về buôn bán các loài động vật và thực vật hoang dã bị đe dọa) cấm buôn bán ngà voi, nhu cầu từ thị trường châu Á, đặc biệt là thị trường các nước phát triển, vẫn rất lớn. Ngà voi được sử dụng để chế tác thành những sản phẩm xa xỉ phẩm như tượng điêu khắc, vòng tay, và các vật trang trí khác.
Tỷ lệ tổn thất của quần thể voi hoang dã tại châu Phi trong những năm qua đã ở mức đáng lo ngại. Các chuyên gia bảo tồn ước tính rằng mỗi năm vẫn còn hàng chục nghìn con voi bị giết để lấy ngà. Hành động buôn lậu tại cảng Quy Nhơn chỉ là một phần nhỏ trong một mạng lưới toàn cầu các hoạt động bất hợp pháp này.
Vai trò của Hải quan Việt Nam
Vụ phát hiện này thể hiện vai trò quan trọng của lực lượng Hải quan Việt Nam trong việc bảo vệ không chỉ lợi ích kinh tế đất nước mà còn trách nhiệm bảo tồn sinh thái. Cảng Quy Nhơn, là một trong những cảng biển lớn của Việt Nam, đối mặt với lưu lượng hàng hóa nhập xuất khẩu lớn hàng ngày. Trong bối cảnh đó, việc phát hiện được những vụ buôn lậu như thế này đòi hỏi sự chú ý, kỹ năng, và đôi khi cả sự may mắn.
Các nhân viên Hải quan đã tuân thủ quy trình kiểm tra đúng cách và không để những chiêu thức che giấu của những kẻ buôn lậu qua mặt. Điều này cho thấy mức độ chuyên nghiệp của lực lượng này. Trong những năm gần đây, Hải quan Việt Nam đã bắt giữ nhiều vụ buôn lậu động vật hoang dã khác nhau tại các cảng khác nhau trên cả nước.
Sau khi phát hiện, những container hàng này sẽ được bàn giao cho các cơ quan chức năng có thẩm quyền để tiếp tục điều tra và xử lý theo quy định pháp luật. Những cá nhân liên quan đến vụ buôn lậu này cũng sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng với hành vi của mình, với mức độ hình phạt có thể lên tới hàng năm tù giam nếu được chứng minh là tham gia vào một hoạt động buôn lậu động vật hoang dã tổ chức.